2026 йилги тиббиёт бўйича Нобель мукофоти лауреатлари эълон қилинди
Мукофотга оптогенетика соҳасидаги кашфиётлари учун уч нафар олим сазовор бўлди
2026 йилги физиология ва тиббиёт бўйича Нобель мукофоти лауреатлари Стэнфорд университетидан Карл Дейссерот, Берлиндаги Гумбольдт университетидан Петер Хегеман ҳамда Вюрцбург университетидан Георг Нагель бўлди. Бу ҳақда Нобель қўмитаси сайтида хабар берилди.
Мукофот «ёруғлик орқали бошқариладиган ион каналлари ва оптогенетикага оид кашфиётлар учун» берилди.
Хегеман ва Нагель бир ҳужайрали сувўтларида алоҳида оқсил — каналородопсинни аниқладилар. Дейссерот кейинчалик ундан асаб ҳужайралари фаоллигини бошқаришга имкон берувчи ўзига хос «ёруғлик ўчириб-ёқгичи»ни яратишда фойдаланди.
Ушбу кашфиётлар асосида ишлаб чиқилган усул оптогенетика номини олди. Мутахассислар унинг ёрдамида қайси нейрон занжирлари муайян хотиралар, ҳис-туйғулар ва хатти-ҳаракатлар учун жавобгар эканини ўрганишлари мумкин. Ушбу усул, шунингдек, неврологик ва руҳий касалликларни даволаш ҳамда кўриш қобилиятини тиклашда қўллаш учун тадқиқ қилинмоқда.
Тиббиёт бўйича лауреатларнинг эълон қилиниши билан анъанавий равишда Нобель ҳафталиги бошланади. 6 октябрь куни физика, 7 октябрь куни кимё, 8 октябрь куни адабиёт бўйича мукофот соҳиблари номи очиқланади, 9 октябрь куни эса Тинчлик мукофоти лауреати эълон қилинади. Иқтисодиёт бўйича мукофот 12 октябрь куни топширилади.
