Оптимистик прогнозларни кутиш ўринлими: автомобиллар тақчиллиги автомобиль саноатига қандай таъсир қилади
Дилерларда миллионлаб автомобиллар етишмайди, шунинг учун автомобиллар тақчиллиги 2024 йилгача давом этиши мумкин.
Бироқ, энг йирик бозор иштирокчилари салбий оқибатларни минималлаштиришга ҳаракат қилмоқдалар.
«ИҲС Маркит» таҳлилий компаниясининг маълумотларига кўра, автомобилсозлик саноатида микрочиплар йўқлиги туфайли юзага келган инқироз шароитида ишлаб чиқарувчилар яқин бир неча йил ичида кутилганидан 20 миллион донага камроқ автомобиль сотади. Энг оптимистик прогнозларга кўра, вазият 2024 йил атрофида яхшиланади, лекин аниқ эмас.
Таҳлилчиларнинг тахминларига кўра, 2022- йилда жаҳон автомобиль ишлаб чиқариш ҳажми атиги 82,6 миллион донага етади, бу бутловчи қисмлар тақчиллигисиз бўлиши мумкин бўлганидан 8,5 миллион донага кам. 2023 йилда эса улар 1,05 миллион автомобилни кам ишлаб чиқариши мумкин. Лекин, дунё янги зарбаларга дуч келмаса, жорий йилга келиб ишлаб чиқариш ҳажми аллақачон 92 миллион автомобилгача ўсиши режалаштирилган.
Айни пайтда, кескин яхшиланишлар кузатилмади, шунинг учун автосаноат маҳсулотларининг нархи муқаррар равишда ошади. Баъзи экспертларнинг таъкидлашича, шу сабабли харидорларнинг қизиқиши аста-секин заифлашмоқда. Бундай шароитда автомобиллар ҳашаматли нарсага айланади, шунинг учун одамлар харид қилиш зарурлигини яхшилаб ўйлаб кўришади. Аммо бу ҳолатлар ҳам талаб ҳали ҳам таклифдан ошиб кетиши, шунинг учун нархлар тушмаслиги ҳақиқатини ўзгартирмайди. Бу ёпиқ доирага айланади.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, автомобиллар нархининг ўсиш суръати инфляциядан 2-3 баравар тезроқ, 2021 йилда эса автомобиллар нархи деярли 20 фоизга ошган, агар дилерлик дўконларидаги ҳийла-найрангларни ҳисобга оладиган бўлсак, у ҳолда статистик маълумотлар бир даражага етади. ҳайратланарли 30-40%. Бу ҳолат бутун дунёда кузатилмоқда.
Шу билан бирга, малакали стратегия туфайли УзАуто Моторс узоқ вақт давомида автомобиллар нархларини рекорд даражада ушлаб туришга муваффақ бўлди. Шундай қилиб, автомобиллар нархи 2020 йилнинг март ойидан бери, яъни роппа роса икки йил давомида кўтарилгани йўқ. Шу билан бирга, давом этаётган инқироз фонида бундай кўрсаткичлар билан узоқ вақт қолиш мумкин эмаслиги аниқ, шунинг учун нархларнинг ўсиши кутилмоқда. Шу билан бирга, компания автомобиллар учун навбатларни камайтиришга ва барча харидорларнинг талабларини қондиришга ҳаракат қилади.
