Ўзбекистонда айрим божхона талаблари бекор қилинади

Божхона расмийлаштируви, фитосанитария сертификатлари ва фумигация, шунингдек, товар келиб чиқиши сертификатлари учун йиғимлар ва тўловлар миқдори 30%га камайтирилади

Президент Шавкат Мирзиёев Давлат божхона хизмати органлари фаолиятини такомиллаштириш ва божхона бошқарувига замонавий ёндашувларни жорий этиш чора-тадбирлари белгиланган фармонни имзолади. Бу ҳақда Norma.uz хабар беради.

Ҳужжат билан 2026-2030 йилларга мўлжалланган «Янги Ўзбекистон божхонаси – 2030» стратегияси тасдиқланди ва унинг устувор йўналишлари сифатида қуйидагилар белгиланди:

• божхона тартиб-таомилларидан ўтишда хўжалик юритувчи субъектлар ва жисмоний шахслар учун қулай шарт-шароитлар яратиш;

• сунъий интеллект технологияларини кенг жорий этиш орқали божхона органлари инфратузилмасини яхшилаш ва рақамлаштириш даражасини ошириш;

• божхона маъмуриятчилигини янада такомиллаштириш;

• божхона органларида кадрлар ва назорат тизимини ривожлантириш;

• халқаро ҳамкорликни кенгайтириш.

Хусусан, 2026 йил 1 сентябрдан қуйидаги талаблар бекор қилинади:

• ташқи савдо шартномасини тузмасдан ҳисобварақ-фактура бўйича импорт қилишда хорижий пудратчига бўнак тўловини чеклаш;

• ташқи савдо шартномасини тузмасдан ҳисобварақ-фактура бўйича экспорт қилишда тушумнинг 50% миқдорида бўнак тўловини таъминлаш;

• товарларни миллий валютада экспорт қилишда бўнак тўловини таъминлаш ёки кафолатланган тўлов шаклларини (аккредитив, банк кафолати, суғурта полиси) тақдим этиш ва бошқалар.

2026 йил 1 октябрдан бошлаб:

• хавф даражаси паст ва амалдаги ҚҚС тўловчиси гувоҳномасига эга бўлган ТИФ иштирокчиларига товарларни импорт қилишда тўланган ҚҚС суммаларини ўзаро компенсация қилишга рухсат берилади;

• божхона расмийлаштируви, фитосанитария сертификатлари ва фумигация, шунингдек товарларнинг келиб чиқиш сертификатлари учун йиғимлар ва тўловлар миқдори 30 фоизга камайтирилади.

2027 йил 1 январдан бошлаб божхона тартиб-таомилларини соддалаштириш бўйича қуйидаги чоралар кўрилади:

• хавф даражаси паст бўлган ТИФ иштирокчилари томонидан импорт қилинадиган товарларнинг божхона қийматини назорат қилиш товарлар эркин муомалага чиқарилганидан кейин амалга оширилади;

• божхона қийматини назорат қилиш мақсадида товарларнинг қатъий божхона қийматини белгилашни тақиқлаш;

• товарларнинг божхона қийматини назорат қилишда расмий дилерлар ва дистрибьюторларнинг нархлари тўғрисидаги маълумотлардан фойдаланиш амалиётини йўлга қўйиш ва бошқалар.

Шундай тартиб ўрнатилмоқдаки, унга мувофиқ 2027 йил 1 июндан бошлаб:

• божхона назорати давомида товарларнинг келиб чиқиш сертификати ва тақдим этилган ҳужжатлар ўртасида товарларнинг хусусиятига таъсир қилмайдиган арзимас тафовутлар аниқланганда, ушбу тафовутлар сертификат беришни рад этиш учун асос бўлмайди;

• экспорт қилишда экспорт қилувчининг ихтиёрий аризасига кўра экологик сертификат берилади;

• ортиқча тўланган ёки қайтарилган божхона тўловларини қайтариш тўғрисидаги аризаларни топшириш, кўриб чиқиш ва уларга жавоб бериш жараёнлари электрон шаклда марказлаштирилган ҳолда амалга оширилади;

• божхона декларацияси тўлиқ ҳажмда қайта расмийлаштирилади.

Шунингдек, реэкспорт қилишда, агар белгиланган тартибдаги талабларга риоя этилган ва чегара божхона пунктида товарларнинг божхона назорати якунланган бўлса, илгари тўланган барча божхона божлари ва солиқлар қайтариб берилади.

Шунингдек, товарлар божхона божлари тўланишини назарда тутувчи божхона режимига жойлаштирилган санадан эътиборан бир йил ичида товар келиб чиққан мамлакатнинг тегишли тарзда расмийлаштирилган сертификати тақдим этилганда энг кўп қулайлик яратиш режими ёки эркин савдо режими ва бошқалар тикланади.

Божхона қўмитасининг Ахборот-коммуникация технологиялари ва киберхавфсизлик бошқармаси негизида юридик шахс мақомига эга Рақамли технологиялар маркази ташкил этилади.

Божхона расмийлаштирувини янада ислоҳ қилиш ва модернизация қилиш, айрим тартиб-таомилларни соддалаштириш ва жараёнларни рақамлаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар бўйича «Йўл харитаси» тасдиқланди.