Тошкентда JAC заводининг ишга туширилиши: бу Ўзбекистон автомобиль бозори учун нималарни ўзгартиради?
Тошкентда JAC Motors Toshkent заводи иш бошлади.
Бу лойиҳа Ўзбекистон автомобилсозлик саноатини янада ривожлантиришнинг асосий омилларидан бирига айланиши мумкин. Корхонанинг «Янги Авлод» махсус саноат зонасида очилиши шунчаки ишлаб чиқариш қувватларини кенгайтириш бўлибгина қолмай, мамлакат иқтисодиёти таркибидаги кенгроқ ўзгаришларни ҳам акс эттиради.
Расман заводнинг ишга туширилиши биринчи модель — JAC M3 ишлаб чиқарилишининг бошланиши билан боғлиқ. Бироқ, аслида, гап маҳаллийлаштиришни босқичма-босқич чуқурлаштириш ва соҳанинг технологик имкониятларини кенгайтиришга йўналтирилган янги ишлаб чиқариш сегментини шакллантириш ҳақида кетмоқда.
Лойиҳа Хитойнинг JAC Motors компанияси ва «Тoshkent invest компанияси» АЖ ҳамкорлигидаги қўшма корхона шаклида амалга оширилмоқда. Инвестицияларнинг умумий ҳажми $135 миллиондан ошади. Корхона икки босқичда ривожланади: йирик узелли йиғиш (SKD) форматида йилига 10 000 гача автомобиль ишлаб чиқариш кўзда тутилган бўлса, 2027 йилга режалаштирилган тўлиқ циклдаги ишлаб чиқаришга (CKD) ўтиш қувватларни йилига 30 000 га етказиш имконини беради.
Саноат сиёсати нуқтайи назаридан, ишлаб чиқариш ҳажмларининг ўсишидан кўра маҳаллийлаштириш даражасини ошириш муҳимроқ. Режалаштирилган 30 фоизлик кўрсаткич ишлаб чиқариш жараёнига маҳаллий етказиб берувчиларни жалб этиш, турдош тармоқларни ривожлантириш ва босқичма-босқич ўз саноат базасини яратишни англатади. Демак, бу ерда гап импортга қарам йиғиш моделидан барқарорроқ ишлаб чиқариш тизимига ўтиш ҳақида бормоқда.
Лойиҳанинг технологик йўналиши алоҳида эътиборга лойиқдир. Завод анъанавий ички ёнув двигателларидан тортиб, гибрид ва электр юритмали ечимларгача бўлган турли қувват қурилмаларига эга автомобиллар ишлаб чиқаришга мўлжалланган. Бу лойиҳани миллий саноат стратегиясини транспортнинг экологиклиги ва энергия самарадорлиги тобора муҳим аҳамият касб этаётган глобал тенденциялар билан уйғунлаштиришга бўлган уриниш сифатида кўриш имконини беради.
Янги корхонанинг ишга туширилиши рақобат муҳитига ҳам таъсир кўрсатиши мумкин. Халқаро брендлар иштирокининг кенгайиши ва бозордаги таклифнинг ортиши маҳсулот сифатини ошириш, нарх сиёсатига оптимал ёндашувни шакллантириш ҳамда сервис инфратузилмасини ривожлантириш учун замин яратади. Узоқ муддатли истиқболда бу янада мувозанатли ва рақобатбардош бозорнинг шаклланишига олиб келиши мумкин.
Лойиҳанинг экспорт салоҳияти ҳам кам аҳамиятга эга эмас. Йилига 30 000 гача автомобиль ишлаб чиқариш имкониятига эга қувватларнинг мавжудлиги ташқи бозорларга чиқиш учун шароит яратади, бу эса иқтисодиётни диверсификация қилиш ва экспорт тушумларини ошириш бўйича умумий стратегияга мос келади.
Лойиҳанинг ижтимоий-иқтисодий самараси ҳам яққол намоён бўлмоқда. Дастлабки босқичдайоқ 100 га яқин иш ўрни яратилди, келажакда уларнинг сони 1000 тага етиши мумкин. Бунда нафақат бандликнинг ошиши, балки замонавий автомобилсозлик билан боғлиқ янги касбий малакаларнинг шаклланиши ҳам муҳимдир.
Кенгроқ нуқтайи назардан, JAC заводининг ишга туширилиши Ўзбекистондаги саноатлаштиришнинг ҳозирги босқичини акс эттиради. Унда асосий эътибор ишлаб чиқариш қувватларини ривожлантириш, технологик янгиланиш ва халқаро ишлаб чиқариш занжирларига интеграциялашувга қаратилмоқда. Автомобилсозлик саноати бу вазифаларни амалга ошириш учун асосий платформалардан бири бўлиб хизмат қилади.
Шундай қилиб, JAC Motors Toshkent корхонасининг очилишини якка инвестиция лойиҳаси сифатида эмас, балки иқтисодиётни трансформация қилишнинг тизимли жараёни сифатида кўриш мумкин. Унинг таъсири нафақат жорий ишлаб чиқариш кўрсаткичлари, балки маҳаллийлаштиришни чуқурлаштириш, кооперацияни ривожлантириш ва ташқи бозорларга чиқиш вазифаларининг қай даражада муваффақиятли амалга оширилиши билан белгиланади.
Сайт: jacmotors.uz
